آموزش حل مسأله ( آیا همه می توانند مسئله حل کنند؟)

  آموزش حل مسأله ( آیا همه می توانند مسئله حل کنند؟)

آيا حل مسأله آموزش دادني است؟ يكي از دلايل فقدان طرحي براي آموزش حل مسأله به دانش آموزان ، اين است كه آموزشگران رياضي تا چندين سال پيش معتقد بودند كه حل مسأله آموزش دادني نيست بلكه يك هنر يا ويژگي و توانايي است كه بعضي از انسانها دارند و بعضي ندارند. بنابراين هيچ كس تلاش براي حل مسأله به دانش آموزان نمي كرد. اما تعداد كساني كه درمورد آموزش حل مسأله تحقيق مي كنند بيش تر است.

يكي از افرادي كه در مورد چگونگي حل مسأله و آموزش آن تحقيق كرد جرج پوليا است. حاصل كار او در كتاب «چگونه مسأله حل كنيم» منتشر شد. مرحوم احمد آرام اين كتاب را ترجمه كرده است. او در مقدمه ي كتاب خود مي گويد: « من يك رياضيدان هستم. متخصص آموزش رياضي نيستم، اما علاقمندم بدانم چرا من مي توانم مسأله رياضي را حل كنم و ديگران نمي توانند؟ چرا بعضي از دانشجويان مسأله رياضي را حل مي كنند ولي بعضي نمي توانند؟ او همين سؤال ها را دنبال كرد و مدلي براي تفكر حل مسأله و آموزش راهبردها ارائه كرد. پوليا دو حرف اساسي دارد.

 1- مدل چهار مرحله اي براي تفكر حل مسأله

2- آموزش راهبردها كه البته نكته دوم در آموزش اهميت بيشتري دارد.

مهارت حل مسئله ( مدل چهار مرحله اي پوليا)

فرايند تفكر حل مسأله براي افراد مختلف متفاوت است. پوليا تلاش كرده تفكر حل مسأله را به نوعي مدل سازي كند. او الگويي چهار مرحله اي را مطرح كرده است. در فرايند حل مسأله اين چهار مرحله چهار گام طي مي شوند تا يك مسأله رياضي به طور كامل حل شود. مدل چهار مرحله اي او به اين مشكل است:

1 ) فهميدن مسئله :

يعني تشخيص داده­ها و خواسته­هاي مسئله و ارتباط بين آن­ها

2) طرح ريزي كردن :

قصد كردن براي حل مسئله ( انتخاب راهبرد )

3 ) حل مسئله :

با توجه به راهبرد انتخاب شده و فهم مسئله به حل آن اقدام مي­كنيم .

4 ) برگشت به عقب :

راه حل و روش هائي را كه در حل مسئله از آن­ها استفاده شده را مجدداٌ بررسي و امتحان كرده تا جواب به دست آمده همان خواسته ي مسئله باشد