1024x768

علوم سوم ابتدایی ( بخش ششم _گرما و مواد «  2  » )

اثر گرما بر مواد جامد :

در كتاب با كمك يك آزمايش يعني آزمايش گرما دادن ميخ و عبور مجدد آن از سوراخ ته قوطي دريافته ايد كه وقتي يك ماده جامد را حرارت بدهيم بر اثر گرما بزرگ تر مي شود. در اين صورت ميخ پس از حرارت از سوراخ ته قوطي عبور نمي كند چون بزرگ تر شده است.

اثر گرما بر مواد مايع :

با يك آزمايش ساده مي توانيم بفهميم كه مواد مايع نيز بر اثر حرارت حجمشان زياد مي شود. اگر يك خود نويس را پر از جوهر كرده و در مقابل حرارت آفتاب قرار دهيم، پس از مدتي جوهر خودنويس به دليل افزايش حجم از نوك خودنويس بيرون مي زند.

اثر گرما به گازها :

حجم گازها نيز بر اثر گرما افزايش مي يابد. به عنوان مثال اگر دهانه يك بادكنك را به يك بطري ببنديم و آن را در يك ظرف آب گرم قرار دهيم. بادكنك آرام آرام باد مي شود چون در اثر گرماي آب، حجم هواي درون شيشه زياد شده و به درون بادكنك مي رود. حال اگر اين ظرف را پر از آب سرد كنيم و يا بطري را در آب سرد انتقال دهيم. هواي بادكنك كمتر مي شود چون هواي درون شيشه بر اثر سرما حجمش كم مي شود.

مطالب تكميلي

1- وقتي ماده اي را گرم مي كنيم حجم آن زياد مي شود.
2-  بخار آب را مي توان با سرما به مايع تبديل كرد.
3- سيم هاي برق در فصل تابستان آويخته تر از فصل هاي ديگر است.
4- از دماسنج براي اندازه گيري دماي هوا و دماي بدن استفاده مي شود.
5- گرما مي تواند حجم ماده را تغيير دهد.

سوالات تشريحي
به سوالات زير پاسخ كامل بدهيد.
1- اگر ماده اي را گرم كنيم چه مي شود؟  ماده بر اثر گرما جاي بيشتري را مي گيرد.

2- چرا در تابستان فاصله ريل هاي راه آهن كم مي شود؟

چون ريل ها در اثر حرارت خورشيد و آفتاب حجم بيشتري پيدا كرده و بزرگ تر مي شوند و فاصله ميان آنها كمتر مي شود.

3- گرما چه تغييري در حجم گازها مي دهد؟  حجم گازها را زياد مي كند.

4- چرا وقتي در شيشه مربا را نمي توانيم باز كنيم، آن را زير آب گرم مي گيريم؟

چون آب گرم باعث مي شود حجم در شيشه بيشتر شده و در شيشه مربا به راحتي باز شود.

5- يك كتري را كاملاً پر آب كنيد و روي اجاق بگذاريد تا گرم شود. مدتي صبر كنيد قبل از اينكه جوش بيايد چه اتفاقي مي افتد؟  قبل از به جوش آمدن آب شروع به بخار شدن مي كند.

6- راننده ها در روزهاي گرم تابستان، هواي چرخ هاي ماشين خود را كمي خالي مي كنند. آيا مي دانيد چرا؟  گازها در اثر گرم شدن حجمشان زياد مي شود و باد داخل چرخ هاي ماشين ممكن است در اثر گرما باعث تركيدن لاستيك شود.

7- يك بشقاب داخل كاسه گير كرده است چگونه آن دو را جدا مي كنيم؟

كاسه را درون ظرف آب گرم قرار مي دهيم با گرم شدن كاسه حجم آن زياد مي شود و بشقاب را خارج مي كنيم.

8- با آزمايش سكه، بطري و حباب هاي صابون در كتاب چه نتيجه اي مي گيريد؟

حباب هاي هوا از كنار سكه به بيرون تراوش مي كند، زيرا حجم هواي درون بطري بر اثر گرما زياد ديده مي شود و وقتي كه مي خواهد از دهانه بطري خارج شود با آب و صابون مخلوط مي شود و حباب هوا درست مي كند.

9- آيا در نفس كشيدن بخارآب وجود دارد؟ بله